Według ankiety przeprowadzonej przez Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) we współpracy z Izbą Handlową (Kamer van Koophandel) oraz organizacją przedsiębiorców VNO-NCW, ponad 42 procent firm, które w 2024 roku współpracowały z samozatrudnionymi, przewiduje ograniczenie tej formy zatrudnienia w 2025 roku. Głównym powodem takiej decyzji jest zapowiedziana bardziej rygorystyczna kontrola nad pozornym samozatrudnieniem. Jednocześnie firmy nadal borykają się z problemem niedoboru wykwalifikowanego personelu, co wciąż pozostaje kluczowym powodem zatrudniania samozatrudnionych.

Zmiany w egzekwowaniu przepisów

Od 2025 roku przestaje obowiązywać okres ochronny dotyczący kontroli relacji zatrudnienia. Oznacza to, że urząd skarbowy może natychmiast nałożyć dopłaty podatkowe, jeśli okaże się, że samozatrudnieni powinni być traktowani jako pracownicy etatowi. W czasie obowiązywania wcześniejszych zasad firmy zazwyczaj otrzymywały jedynie sugestie dotyczące poprawy sposobu działania. Spośród firm, które spodziewają się zatrudniać mniej samozatrudnionych w 2025 roku, ponad połowa wskazuje zakończenie okresu ochronnego jako główny powód tej decyzji. Pozostałe firmy ograniczają zatrudnienie samozatrudnionych z innych powodów.

Budownictwo najmocniej dotknięte zmianami

Największy spadek zatrudnienia samozatrudnionych prognozowany jest w budownictwie, gdzie ponad 60 procent firm zamierza ograniczyć współpracę z nimi. Podobne zmiany dotkną branżę hotelarską i rolnictwo. W sektorach takich jak handel samochodowy, technologia informacyjna oraz handel hurtowy, spadek zatrudnienia samozatrudnionych jest mniejszy i wynosi około 35 procent.

W bardziej szczegółowym podziale branżowym, niemal 70 procent firm z sektora badań naukowych spodziewa się spadku zatrudnienia samozatrudnionych. Równie mocno wpływ odczują firmy ochroniarskie oraz nadawcy radiowo-telewizyjni, gdzie w niemal wszystkich przypadkach koniec okresu ochronnego jest kluczowym powodem ograniczenia zatrudnienia samozatrudnionych.

Główne powody zatrudniania samozatrudnionych

Pomimo prognozowanego spadku zatrudnienia samozatrudnionych, firmy nadal cenią ich kompetencje i elastyczność. Głównymi powodami korzystania z samozatrudnionych są:

Podsumowanie

Zakończenie okresu ochronnego w egzekwowaniu przepisów o stosunku pracy wywołuje istotne zmiany na rynku samozatrudnionych. Choć niedobór wykwalifikowanego personelu nadal skłania firmy do ich zatrudniania, wiele branż przewiduje znaczne ograniczenie ich liczby w 2025 roku. Szczególnie mocno wpływ odczują sektory budownictwa, ochrony, badań naukowych oraz rolnictwa. Przedsiębiorcy muszą się dostosować do nowych realiów prawnych, by uniknąć potencjalnych konsekwencji podatkowych.

Publikacja  02.04.2025