Wniosek o obowiązkowe ubezpieczenie od niezdolności do pracy dla przedsiębiorców trafił do Rady Stanu

Wniosek o obowiązkowe ubezpieczenie od niezdolności do pracy dla przedsiębiorców trafił do Rady Stanu

12 września 2025 r. rząd holenderski skierował do Rady Stanu projekt ustawy o obowiązkowym podstawowym ubezpieczeniu od niezdolności do pracy dla osób samozatrudnionych (Basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen – Baz). Celem nowych regulacji jest zapewnienie ochrony dochodu przedsiębiorcom, którzy obecnie w dużej części pozostają bez zabezpieczenia.

Dlaczego zmiany są potrzebne?

Obecnie aż 3/4 samozatrudnionych w Holandii nie posiada żadnego ubezpieczenia od niezdolności do pracy. Wielu z nich rezygnuje z ochrony ze względu na wysokie koszty, a część nie ma możliwości zawarcia polisy prywatnej ze względu na wiek czy stan zdrowia.

Minister Karien van Gennip (SZW) podkreśla:

Choroba lub wypadek mogą spotkać każdego. Dlatego konieczne jest, aby wszyscy przedsiębiorcy mieli dostęp do uczciwego zabezpieczenia dochodu. Jednocześnie zostawiamy im wolność wyboru – mogą pozostać przy swojej obecnej polisie lub przejść na ofertę prywatną spełniającą określone warunki.

Najważniejsze założenia projektu

  • Obowiązkowe ubezpieczenie obejmie wszystkich samozatrudnionych aż do wieku emerytalnego (AOW).

  • W razie niezdolności do pracy wypłacane będzie świadczenie w wysokości maksymalnie płacy minimalnej.

  • Alternatywnie przedsiębiorcy mogą wybrać prywatne ubezpieczenie, pod warunkiem że spełnia ono wskazane kryteria.

  • Dla osób, które są jednocześnie pracownikami i są już chronione w ramach systemu WIA, przewidziano zwolnienie z obowiązku opłacania składek.

Zmiany po konsultacjach społecznych

Projekt ustawy został zmodyfikowany po licznych uwagach – do ministerstwa wpłynęło ponad 2200 opinii. Krytyczne uwagi zgłaszały m.in. UWV i Belastingdienst. W nowej wersji:

  • premia została obniżona do 5,4% zysku (wcześniej 6,5%), co daje maksymalnie ok. 171 euro miesięcznie,

  • wydłużono okres oczekiwania na świadczenie do 2 lat, co ma zmniejszyć ryzyko korekt i zwrotów,

  • wprowadzono coroczny moment przejścia na ubezpieczenie prywatne – na wzór systemu ubezpieczenia zdrowotnego.

Co oznacza 2-letni okres oczekiwania?

Świadczenie z obowiązkowego ubezpieczenia nie zostanie wypłacone od razu po utracie zdolności do pracy. Przedsiębiorca otrzyma je dopiero po upływie 2 lat choroby lub niezdolności do pracy. Nie ma wyrównania za ten okres – świadczenie nie zostanie wypłacone wstecz za 24 miesiące.

W praktyce oznacza to, że samozatrudniony musi w tym czasie sam zabezpieczyć swoje dochody – np. z oszczędności albo poprzez prywatne, krótkoterminowe ubezpieczenie.

Rząd wskazuje dwa główne powody wprowadzenia tego rozwiązania:

  • 1

    Po 2 latach urząd skarbowy (Belastingdienst) dysponuje już ostatecznymi danymi o dochodach, więc wysokość świadczenia może być wyliczona precyzyjniej i nie trzeba go potem korygować ani zwracać.

  • 2

    Okres 2 lat odpowiada systemowi pracowniczemu – w Holandii pracodawca ma obowiązek wypłacać wynagrodzenie choremu pracownikowi przez pierwsze 2 lata, a dopiero potem pracownik przechodzi na świadczenie WIA.

Ocena wykonalności

Zarówno UWV, jak i Belastingdienst wskazują, że projekt w obecnym kształcie jest możliwy do wdrożenia – choć pod pewnymi warunkami.

Źródło: Rijksoverheid – Wetsvoorstel voor basisverzekering arbeidsongeschiktheid voor zelfstandigen naar de Raad van State (12.09.2025)

Publikacja 23.09.2025

2025-09-17T12:32:22+02:00
Przejdź do góry