Rząd chce położyć kres niejasnościom związanym z pracą na własny rachunek. Minister Eddy van Hijum z resortu spraw społecznych przedstawił projekt nowej ustawy, która ma jasno określić, kto jest prawdziwym przedsiębiorcą, a kto jedynie pozornie samozatrudnionym.

Nowe przepisy mają również przeciwdziałać nadużyciom w relacjach między zleceniodawcami a osobami pracującymi bez etatu, ale w praktyce funkcjonującymi jak pracownicy.

Kiedy mówimy o prawdziwym samozatrudnieniu?

Według propozycji ustawy, za osobę prowadzącą działalność uznaje się kogoś, kto:

Oznacza to, że sam fakt bycia zarejestrowanym jako osoba samozatrudniona nie wystarczy, by zostać uznanym za niezależnego przedsiębiorcę – kluczowe jest faktyczne ponoszenie ryzyka oraz niezależność działania.

Kontekst prawny: ważny wyrok sądu

Impulsem do przygotowania przepisów były niedawne orzeczenia sądów. W jednym z nich uznano, że kierowcy pracujący dla platformy transportowej mogą być uznani za niezależnych przedsiębiorców – pod warunkiem, że rzeczywiście prowadzą własną działalność i nie są w pełni zależni od zleceniodawcy.

Domniemanie stosunku pracy

Projekt wprowadza również zasadę, zgodnie z którą osoba otrzymująca stawkę poniżej określonego minimum godzinowego może domagać się uznania jej za pracownika. W takim przypadku to zleceniodawca będzie musiał udowodnić, że nie chodziło o zatrudnienie na etacie.

Minister podkreślił:

„Jeśli ktoś jest kierowany przez pracodawcę i nie ponosi żadnego ryzyka biznesowego, to należy mu się ochrona przysługująca pracownikowi. Ale jeśli ktoś rzeczywiście działa niezależnie, to chcemy, żeby miał do tego pełne prawo.”

Zmiany już przynoszą efekty

Już kilka lat temu wprowadzono przepisy nakładające na zleceniodawców i wykonawców obowiązek wspólnej oceny charakteru współpracy – czy przypomina ona pracę na etacie, czy jest to typowe zlecenie. Jednak przez długi czas nie były one egzekwowane. Sytuacja zmieniła się dopiero na początku 2025 roku, gdy administracja skarbowa zaczęła aktywnie kontrolować przestrzeganie tych zasad.

Według ministra efekty są już widoczne:

Źródło: NU.nl – Nowa ustawa dotycząca samozatrudnienia: większa jasność co do kryteriów

Publikacja  31.03.2025