Rząd Holandii proponuje zmiany dla samozatrudnionych – projekt ustawy Vbar

Rząd Holandii proponuje zmiany dla samozatrudnionych – projekt ustawy Vbar

Rząd Holandii przedstawił w lipcu 2025 r. projekt ustawy Verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden (Vbar), który ma wprowadzić większą przejrzystość w ustalaniu, czy dana osoba jest pracownikiem, czy faktycznie prowadzi działalność jako niezależny przedsiębiorca. Dodatkowo, nowe regulacje mają wzmocnić pozycję prawną samozatrudnionych zarabiających mniej niż 36 euro za godzinę.

Projekt jest częścią szerszego pakietu reform rynku pracy, mającego na celu zwiększenie pewności zatrudnienia i ograniczenie nadużyć.

Jasne kryteria: kiedy pracownik, a kiedy przedsiębiorca

Nowe przepisy nie zmieniają dotychczasowych zasad wynikających z orzeczeń sądowych, ale wprowadzają je wprost do ustawy.
Ocena, czy mamy do czynienia z pracownikiem czy przedsiębiorcą, będzie oparta na dwóch głównych kryteriach:

  • 1

    Sposób kierowania pracą – czy zlecający określa, kiedy, gdzie i w jaki sposób ma być wykonane zadanie.

  • 2

    Ryzyko gospodarcze – czy wykonujący pracę ponosi ryzyko związane z działalnością i czy działa jak przedsiębiorca (np. sam pozyskuje nowych klientów, inwestuje w rozwój firmy).

Wprowadzenie jasnych zapisów w ustawie ma zwiększyć pewność zarówno po stronie osób wykonujących pracę, jak i zlecających oraz instytucji kontrolnych.

„Rechtsvermoeden” – domniemanie stosunku pracy przy niskich stawkach

Jednym z kluczowych elementów projektu ustawy Verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden (Vbar) jest wprowadzenie tzw. domniemania stosunku pracy (rechtsvermoeden van werknemerschap).

Jeżeli samozatrudniony zarabia mniej niż 36 euro brutto za godzinę, będzie mógł powołać się na to domniemanie i żądać uznania go za pracownika. W takiej sytuacji to zlecający będzie musiał udowodnić, że współpraca faktycznie miała charakter działalności gospodarczej.

  • Limit 36 euro został ustalony na podstawie kwoty 35,43 euro (stan na 1 stycznia 2025 r.) i zaokrąglony w górę.

  • Stawka będzie co roku aktualizowana zgodnie ze wzrostem płacy minimalnej.

  • Szacuje się, że około 15% samozatrudnionych wykonujących pracę osobiście mieści się w tej kategorii.

Konsekwencje dla zlecających i wykonawców

Jeżeli okaże się, że współpraca miała cechy stosunku pracy, nisko opłacany samozatrudniony uzyska prawo do wszystkich świadczeń pracowniczych, takich jak:

  • zasiłek chorobowy i macierzyński,

  • ochrona przed zwolnieniem,

  • zasiłek dla bezrobotnych,

  • zabezpieczenie na wypadek niezdolności do pracy.

W takim przypadku to zlecający będzie zobowiązany do opłacenia zaległych składek i podatków.

Problem pozornego samozatrudnienia

W 2024 roku w Holandii było około 1,3 mln samozatrudnionych, co stanowi podwojenie liczby z 2003 r. Szacuje się, że około 200 tys. osób może pracować w warunkach pozornego samozatrudnienia, czyli formalnie jako przedsiębiorcy, ale faktycznie w relacji typowej dla pracownika.
Zjawisko to prowadzi do:

  • nieuczciwej konkurencji między firmami i pracownikami,

  • osłabienia systemu zabezpieczenia społecznego,

  • ryzyka nadużyć i wyzysku pracowników.

Harmonogram wprowadzenia przepisów

  • Etap 1: Rozpatrzenie przez izbę niższą parlamentu – obecnie w toku.

  • Etap 2: Jeśli ustawa zostanie zatwierdzona także przez izbę wyższą,

  • Wejście w życie: planowane na 1 lipca 2026 r.

  • Brak okresu przejściowego – przepisy zaczną obowiązywać od razu.

Podsumowanie

Nowa ustawa Vbar ma dwa główne cele:

1. Więcej jasności w określaniu statusu zawodowego – pracownik czy przedsiębiorca.
2. Silniejsza ochrona dla osób samozatrudnionych zarabiających poniżej określonego progu.

Dla zlecających oznacza to konieczność dokładniejszej analizy formy współpracy, a dla samozatrudnionych – większą pewność prawną w przypadku sporów o status zatrudnienia.

Źródło:

Rijksoverheid.nl – „Wetsvoorstel voor meer duidelijkheid zzp’ers en sterkere positie laagbetaalde schijnzelfstandigen naar de Kamer”, publikacja z 7 lipca 2025 r., link do artykułu.

Publikacja 13.08.2025

2025-08-13T14:31:52+02:00
Przejdź do góry