Wśród samozatrudnionych w Holandii narasta niepokój. Od maja 2025 r. setki przedsiębiorców typu ZZP zgłosiło się do organizacji branżowych, takich jak Comité ZZP, z obawami dotyczącymi coraz ostrzejszej oceny relacji zleceniodawca–wykonawca przez Belastingdienst.
Wielu zzp-ers twierdzi, że niesłusznie kwalifikuje się ich jako pracowników etatowych. Obawy potęguje fakt, że od 2026 r. fiskus zacznie nakładać realne kary finansowe za tzw. schijnzelfstandigheid (pozorną samodzielność).

Strach zleceniodawców hamuje zlecenia

Coraz więcej firm wycofuje się ze współpracy z zzp-ers w obawie przed sankcjami. Według Peera Goudsmita, współzałożyciela Comité ZZP, prowadzi to do dramatycznych sytuacji:

„Wielu doświadczonych specjalistów pozostaje od miesięcy bez pracy. Nie z powodu jakości usług, ale dlatego, że firmy boją się podejmować ryzyko.”

Organizacja nawiązała kontakt z Autoriteit Consument & Markt (ACM) i przygotowuje formalną skargę. We wrześniu planuje przekazać Naczelnemu Rzecznikowi Praw Obywatelskich obszerny raport z przykładami z praktyki.

Presja na przejście do pracy etatowej

Zgodnie z relacjami organizacji branżowych, wielu samozatrudnionych otrzymuje propozycje przejścia do pracy etatowej lub podjęcia współpracy w formie oddelegowania.

„Rząd tworzy atmosferę strachu. Zleceniodawcy unikają zatrudniania przedsiębiorców, nawet jeśli z prawnego punktu widzenia nie ma ku temu podstaw”
– ocenia Goudsmit.

Sektor ochrony zdrowia pod największym naciskiem

Najwięcej napięć występuje w branży medycznej. SoloPartners, organizacja reprezentująca niezależnych pracowników ochrony zdrowia, ostrzega przed poważnymi konsekwencjami dla pacjentów.
Dyrektor Loe van Erp wskazuje, że nawet profesjonaliści z rejestracją BIG często nie są uznawani za przedsiębiorców, mimo że prawnie ponoszą osobistą odpowiedzialność za swoją pracę.

„Belastingdienst patrzy zbyt jednostronnie. To, że w medycynie obowiązują ścisłe protokoły, nie oznacza automatycznie, że ktoś nie jest niezależnym przedsiębiorcą. W innych branżach – jak prawnicza czy księgowa – także obowiązują rygorystyczne procedury, a nie ma z tym problemu”
– podkreśla van Erp.

Stanowisko Belastingdienst

Fiskus, we współpracy z ministerstwami spraw społecznych i zdrowia, utrzymuje, że oceny wykonywane są starannie, a w wielu przypadkach relacja pracy faktycznie spełnia kryteria stosunku pracy.
Rok 2025 jest jeszcze okresem przejściowym, w którym urzędy koncentrują się na zleceniodawcach, którzy powinni byli zaoferować umowy o pracę. Jednak od stycznia 2026 r. przewidziano pełne egzekwowanie prawa wraz z nakładaniem grzywien.

Spadek liczby zleceń już widoczny

Z raportu Intelligence Group wynika, że w pierwszej połowie 2025 r. liczba ofert dla zzp-ers spadła o 18%. Dyrektor Geert Jan Waasdorp przewiduje dalsze pogorszenie sytuacji:

„Jeśli przedsiębiorcy masowo wycofają się z rynku lub będą odrzucać zlecenia, wiele zespołów medycznych, szkół i firm nie będzie w stanie normalnie funkcjonować.”

Polityczne spory i odmienne perspektywy

Prof. Evert Verhulp, specjalista prawa pracy, uważa obawy branży za zrozumiałe, ale określa je mianem „walki na tyłach frontu”.
Według niego celem rządu jest ochrona systemu podatkowego i zabezpieczenia społecznego:

„Kto pracuje stale dla jednego zleceniodawcy, z punktu widzenia prawa pracy jest po prostu pracownikiem.”

2026 – rok przełomowy dla samozatrudnionych

Najbliższe 18 miesięcy będzie kluczowe dla pozycji przedsiębiorców w Holandii. Organizacje branżowe zapowiadają dalsze działania, podczas gdy rząd utrzymuje kurs na zaostrzenie przepisów.
Ryzyko kar finansowych i spadek liczby zleceń sprawiają, że przyszłość wielu zzp-ers – szczególnie w sektorach wymagających elastyczności – staje się coraz bardziej niepewna.

Źródło:

Artykuł opracowany na podstawie publikacji:
„Zorgen onder zzp’ers groeien: ‘Boetes vanaf 2026 zijn rampzalig voor de markt’”, ZZPnieuws, 05.08.2025 r.
Dostęp online: https://www.zzpnieuws.nl/zzp-2026-strengere-handhaving-belastingdienst/

Publikacja 15.08.2025